3-2-1 yedekleme stratejisi: sunucunuzu veri kaybına karşı nasıl korursunuz?

Veri kaybının en yaygın sebebi donanım arızası değil; yanlış komut, fidye yazılımı ve test edilmemiş yedeklerdir. 3-2-1 kuralı bu üç riski de tek bir disiplinle kapatır.

3-2-1 kuralı nedir?

1. 3 kopya: canlı veri + iki yedek.
2. 2 farklı ortam: örneğin sunucu diski ve object storage.
3. 1 uzak lokasyon: farklı bir veri merkezi ya da bölge.

Snapshot ile yedek aynı şey değil

Snapshot, sanal diskin belirli bir andaki hâlidir ve aynı depolama üzerinde tutulur. Depolama katmanı zarar görürse snapshot da gider. Hızlı geri dönüş için mükemmeldir, ama felaket senaryosunda tek başına yetersizdir.

rsync ile uzak yedek

#!/usr/bin/env bash
set -euo pipefail
SRC=/var/www
[email protected]:/srv/backups/$(hostname)

# Değişen dosyaları aktar, silinenleri hedefte de sil, 7 günlük artımlı kopya tut
rsync -az --delete --backup --backup-dir=../incremental/$(date +%F) "$SRC/" "$DEST/current/"

# Veritabanı dump'ı
mysqldump --single-transaction --all-databases | gzip > /tmp/db-$(date +%F).sql.gz
rsync -az /tmp/db-$(date +%F).sql.gz "$DEST/db/"

Geri yükleme testi

Test edilmemiş yedek, yedek değildir. Ayda bir kez yedeği boş bir VPS'e geri yükleyip uygulamanın açıldığını doğrulayın; süreyi not edin, bu sizin gerçek RTO değerinizdir.

• Yedekleme zamanlaması cron/systemd timer ile kuruldu
• Uzak lokasyona şifreli aktarım yapılıyor
• Aylık geri yükleme tatbikatı takvime eklendi
• Yedek başarısızlığında uyarı akışı var

Yedeğin değeri, onu geri yüklediğiniz gün anlaşılır.

— Dijitio Sistem Ekibi